መብት እና ነፃነት፡ቁ4

መብት ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ከማጣስ ግዴታ ጋር የተጣመረ ስለሆነ ሁለቱን በጣምራነት ማየት ያስፈልጋል። በዚህ መሰረት፣ ማንኛውም ግለሰብ በሰብዓዊነቱ ብቻ የተጎናፀፋቸውን መሰረታዊ መብቶች “ውስጣዊ የእኔና የአንተ” (internal mine and thine) በማለት በጣምራ ማስቀመጥ ይቻላል።

“ውስጣዊ-የእኔ” የግለሰቡን የፍላጎት ነፃነት ሲያመለክት፣ “ውስጣዊ-የአንተ” በሚለው ደግሞ የግለሰቡ ነፃ-ፍላጎት እንደ መብት የሚወሰደው የሌሎች ሰዎችን ነፃነት በማይፃረር መልኩ ተግባራዊ እስከተደረገ ድረስ ብቻ መሆኑን ይጠቁማል። በተመሳሳይ፣ ከተወለድን በኋላ በምናደርገው ተግባራዊ እንቅስቃሴ የሚገኝን መብት “ውጫዊ የእኔና የአንተ” (external mine and thine) በማለት ማስቀመጥ ይቻላል።

“ውጫዊ-የእኔ” አንድ ግለሰብ ባደረገው ተግባራዊ እንቅስቃሴው አማካኝነት በነገሮች ላይ ያለውን የይዞታ ባለቤትነት፤ በግል ፈቃድ እና ምርጫ የመጠቀም መብትን ያመለክታል።

“ውጫዊ-የአንተ” የሚለው ደግሞ ነገሮችን በፍቃዱ ሲጠቀም ሌሎች ሰዎች ያላቸውን የመጠቀም መብት በማይፃረር መልኩ መሆን እንዳለበት ያሳያል። ስለዚህ፣ የግለሰብን ነፃነት መገደብ አግባብ የሚሆነው የሌሎችን ነፃነት ለመከላከል ሲሆንና ሲሆን ብቻ ነው።

https://ethiothinkthank.wordpress.com

Advertisements