መብት እና ነፃነት፡ቁ3

በተግባራዊ እንቅስቃሴያችን ላይ ካለን ነፃነት እና ከተጣሉብን የሞራል ግዴታዎች አንፃር፣ የሰው-ልጅ መብቶችን ለሁለት ከፍሎ ማየት ይቻላል። የመጀመሪያው፣ ሰው-ሆኖ በመወለድ ብቻ የተገኘ (innate right) ሲሆን፣ ሁለተኛው፣ በተግባራዊ እንቅስቃሴ የሚገኝ (acquired right) ነው።

ሕይወትን በነፃ-ፍላጎትና የግል ምርጫ ለመምራት የሚያስፈልገው ነፃነት የሚገኘው ለተግባራዊ እንቅስቃሴያችን ኃላፊነት መውሰድ ስንችል ነው።

ነፃነት፣ ያለ ምንም ውጫዊ ኃይል ወሳኝነት በነፃ-ፍላጎት (free will) የመንቀሳቀስ፣ አማራጭ መንገድን የመወሰና፣ በእራስ ምርጫ የማሰብ፣ ማድረግና የመኖር መብት እንደመሆኑ መጠን፣ ከኃላፊነት ተነጥሎ ሊታይ አይችልም። ነፃነት ያለ ኃላፊነት እንደማይሰጥ ሁሉ፣ መብት’ም ያለ ግዴታ ሊሰጥ አይችልም። ያለ ምንም ቅድመ-ሁኔታ የተሰጠ መብት በምንም ዓይነት ቅድመ-ሁኔታ ከማይጣስ ግዴታ ጋር አብሮ የተሰጠ ነው።

Ethio-think-thank

Advertisements