የግጭት መሠረታዊ መንስኤዎች እና አማራጭ የመፍትሄ ሃሳቦች

በመላኩ አዳል (ዶ/ር) ግጭት ሁለትና ከዚያ በላይ በሆኑ ግለሰቦች ወይም ቡድኖች መካከል በፍላጎት፣ በአመለካከት፣ በአላማ፣ በታሪክ፣ በእሴትና በባህል አለመስማማት የሚከሰት፣ በሰው ተወዳዳሪነትና በተፈጥሮ ሃብት ውስንነት ምክንያት የሚመጣ ማህበራዊ መስተጋብር ነው። ግጭቶች አሉታዊም፣ አውንታዊም ጎን አላቸው። በአውንታዊነት ችግሮችንና የችግሮችን መንስኤ ለመለየት፣ የአንድን ፓርቲ ህልውና ለመለካት፣ ፖሊሲዎችንና ሰትራቴጂዎችን ለመፈተሽና የሥርዓት ለውጥ ለማምጣት ይጠቅማል። በአሉታዊነቱ ደግሞ ለሰው ሞት፣ … Continue reading የግጭት መሠረታዊ መንስኤዎች እና አማራጭ የመፍትሄ ሃሳቦች

Advertisements

የኦሮማራ ጥምረትና አዙሪት ያስከተለው ሀገራዊ ስጋት

ከዘመናዊው የኢትዮጲያ ታሪክ ጅማሮ (ከ1855 እ.አ.አ) አንስቶ ተቆራርሳ የነበረችውን ኢትዮጲያን አንድ የማድረጉና ሀገርን የመገንባቱ ጉዞ በአጼ ቴውድሮስ ተጀምሮ ከብዙ መደናቀፎች በኃላ በአጼ ሚኒሊክ ሲጠናቀቅና የዛሬዋ ኢትዮጲያ አሁን ባለችበት ሁኔታ ስትፈጠር የዘመኑ የኦሮሞና የአማራ (ኦሮ-ማራ) ጥምረት ትልቁን ድርሻ ተወቷል፡፡ አፄ ሚኒሊክ ከአፄ ቴውድሮስ እጅ ከመቅደላ አምልጠው ኢትዮጵያን አንድ የማድረግ ጉዟቸውን የጀመሩት ለመጀመሪያ ጊዜ ከመቅደላ በኃላ ካረፉበት … Continue reading የኦሮማራ ጥምረትና አዙሪት ያስከተለው ሀገራዊ ስጋት

የለውጥ ኃይሉ መደናበር፤ የጭፍን ደጋፊዎች እዬዬ እና የተቃዋሚ ፓርቲዎች ፍዘት!

በአቶ ያሬድ ሃይለማሪያም ባለፈው ሳምንት በግልጽ እንድንወያይባቸው ሁለት ለውጡን እየተፈታተኑ ስላሉ ኃይሎች የራሴን ሃሳብ አካፍዮ ነበር። ዛሬም ግልጽ ውይይትን የሚፈልጉ እና ትልቅ ግምት ሊሰጣቸው የሚገቡ አገራዊ ጉዳዮችን ለውይይት ማንሳት እፈልጋለሁ። ፩. የለውጡ ኃይል የለውጥ ኃይሉ በብዙ ነገሮች እየተነቀፈም፤ እየተሞካሸም እዚህ ደርሷል። ሕዝብ ለዚህ ኃይል ከወራት በፊት ይሰጥ የነበረው ድጋፍ እና የነበረው አመኔታ እጅግ እያቆለቆለ መምጣቱን … Continue reading የለውጥ ኃይሉ መደናበር፤ የጭፍን ደጋፊዎች እዬዬ እና የተቃዋሚ ፓርቲዎች ፍዘት!

ኢትዮጵያ: የገዥ ሀሳብ ትርክት መክሰምና አደጋዎቹ!

በኢትዮጵያ ውስጥም ሆነ በተለያዩ የአለም ክፍሎች በሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን ዘንድ ባለፉት አስርታት በግልፅ ወደ አደባባይ ወጥተውና በተለያዩ የሀሳብ ማንሸራሸሪያ መድረኮች ይኸውም በዘመን አመጣሾቹ ማህበራዊ ድህረ ገፇችም (social medias) ይሁን በዋናዎቹ ሚዲያዎች (mainstream medias) በአብዛኛው ጎልተው የሚንሸራሸሩ ሀሳቦች የትኞቹ ነበሩ ብለን ስንገመግም ፅንፈኛ ወይም የአንድን ወገን ብሶት ብቻ የሚያቀነቅን አስተሳሰብን የሚያንፀባርቁ ሆነው እናገኛቸዋለን:: ይኸውም "የተማረ" ወይም "የተመራመረ" … Continue reading ኢትዮጵያ: የገዥ ሀሳብ ትርክት መክሰምና አደጋዎቹ!

“የዘር ፖለቲካ ከበደኖ እስከ ቡራዩ!” በያሬድ ሃይለማሪያም

እንዴት አንድ ሃገር ከሁለት አስርት አመታት በኋላም ተመሳሳይ ዘር ላይ ያነጣጠረን ጥቃት ልታስተናግድ ቻለች? ይህን ጥያቄ የማቀርበው በዘር ላይ የተመሰረተውን ፖለቲካ አትንኩብን እያሉ ለሚጮኹ እና የትላንቱን የቡራዩን ጭፍጨፋ ከዘር ጋር እንዳልተያያዘ አድርጎ ለመሸፋፈን የሚደረገው ሙከራ አግባብ አለመሆኑን ለማሳወቅም ነው። መወገዝ የሚገባው ነገር በቅጡ ሳይጋነን እና ሳይቀባባ መወገዝ አለበት። መሬት ላይ ሕዝብ እያለቀ በሶሻል ሚዲያ ስለሚነገረው … Continue reading “የዘር ፖለቲካ ከበደኖ እስከ ቡራዩ!” በያሬድ ሃይለማሪያም

Is the Federal Intervention in the Somali Region Constitutional?

By Ermias Dejene On August 4, 2018, the Ethiopian government has deployed the Federal forces in the Somali Regional State. Following this Federal intervention, we are witnessing a massive outcry for and against the intervention on different social media platforms. Prominent facebook accounts and twitter handles, especially those who were alleged beneficiaries of the TPLF … Continue reading Is the Federal Intervention in the Somali Region Constitutional?

ዶ/ር አብይ ኢትዮጵያን ለምሳ ሲያስቧት አብዲ ኢሌ ለቁርስ አድርጓት ነበር!

ዶ/ር አብይ ከዩኒቨርሲቲ ምሁራን ጋር ባደረገው ስብሰባ ለተነሱት ጥያቄዎች አጥጋቢ ምላሽ ሰጥቷል። ሆኖም ግን አንድ ጥያቄን በአግባቡ ለመመለስ ተስኖት ነበር። ይህ ጥያቄ የሱማሌ ተወላጅ በሆኑ ሁለት ምሁራን የቀረበ ነው። በተለይ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ባልደረባ የሆኑ አንድ የሱማሌ ተወላጅ መምህር: “አያቴ ካራማራ ተራራ ላይ ለሀገሩ ሞቷል! አባቴ ከቤታችን በር ላይ በታጣቂዎች ተገድሏል! ሁለት ወንድሞቼ በአብዲ ኢሌ … Continue reading ዶ/ር አብይ ኢትዮጵያን ለምሳ ሲያስቧት አብዲ ኢሌ ለቁርስ አድርጓት ነበር!

ከደ/አፍሪካ- ኢትዮጵያ፡ አፓርታይድ ሰው “ጨፍጭፎ” ይመጣል፣ ሕዝብ “አጨፋጭፎ” ይሄዳል!

ህወሓት በኢትዮጵያ ላይ የዘረጋው የአፓርታይድ ስርዓት እና በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት ከአመሰራረታቸው ጀምሮ ፍፁም ተመሳሳይ ናቸው። በሁለቱም ሀገራት የአፓርታይድ ስርኣት የመሰረቱት የፖለቲካ ቡድኖች “የሰቆቃ ልጆች” ናቸው። እነዚህ የሰቆቃ ልጆች ከዚህ ቀደም በህዝባቸው ላይ የተፈፀመን አሰቃቂ ጭፍጨፋ መነሻ በማድረግ ሌሎችን በብሔር፥ ቋንቋ፥ ጎሳ፥ … በመከፋፈል የራሳቸውን የስልጣን የበላይነት እና የኢኮኖሚ ብዝበዛ ለማስቀጠል ጥረት የሚያደርጉ ናቸው። … Continue reading ከደ/አፍሪካ- ኢትዮጵያ፡ አፓርታይድ ሰው “ጨፍጭፎ” ይመጣል፣ ሕዝብ “አጨፋጭፎ” ይሄዳል!

የደቡብ ክልል የፌዴራል መዋቅር፡ የህወሃት ቁማርና ቀመር

በኢትዮጲያ የፌዴራል ስርአት ትልቁ አጨቃጫቂ ጉዳይ የደቡብ ብ/ብ/ህ/ክልል ጉዳይ ነው፡፡ የደ/ብ/ብ/ህ ክልል ከአጠቃላይ በሀገሪቱ ከሚገኙ 80 በላይ ብሔረሰቦች ከ70 ፐርሰንት በላይ የሚሆኑ ብሔረሰቦችን የያዘ ክልል ነው፡፡ የክልሉን አወቃቀር በተመለከተ ኢህአዴግ ላለፉት አመታት አጥጋቢ ምክንያት መስጠት አቅቶት በፕሮፖጋንዳ ብቻ የታጠረ መልስ ሲሰጥ ቆይቷል፡፡ ዶ/ር መራራ ጉዲና ‘’Ethiopia competing ethnic nationalism and the quest for democracy’’ በሚለው … Continue reading የደቡብ ክልል የፌዴራል መዋቅር፡ የህወሃት ቁማርና ቀመር

The danger of ethnic consciousness and tribal division for democracy in Africa Featured

By Noah Felix Rugira Democratic transition in Africa has always been under the spotlight. However, the vision of ensuring democratic transition in the continent has been challenged by dictators and lately by the growing tribal politics. Today, ethnic consciousness and tribal division makes a huge wound of many African societies, some more than others. Tribalism … Continue reading The danger of ethnic consciousness and tribal division for democracy in Africa Featured