የግጭት መሠረታዊ መንስኤዎች እና አማራጭ የመፍትሄ ሃሳቦች

በመላኩ አዳል (ዶ/ር) ግጭት ሁለትና ከዚያ በላይ በሆኑ ግለሰቦች ወይም ቡድኖች መካከል በፍላጎት፣ በአመለካከት፣ በአላማ፣ በታሪክ፣ በእሴትና በባህል አለመስማማት የሚከሰት፣ በሰው ተወዳዳሪነትና በተፈጥሮ ሃብት ውስንነት ምክንያት የሚመጣ ማህበራዊ መስተጋብር ነው። ግጭቶች አሉታዊም፣ አውንታዊም ጎን አላቸው። በአውንታዊነት ችግሮችንና የችግሮችን መንስኤ ለመለየት፣ የአንድን ፓርቲ ህልውና ለመለካት፣ ፖሊሲዎችንና ሰትራቴጂዎችን ለመፈተሽና የሥርዓት ለውጥ ለማምጣት ይጠቅማል። በአሉታዊነቱ ደግሞ ለሰው ሞት፣ … Continue reading የግጭት መሠረታዊ መንስኤዎች እና አማራጭ የመፍትሄ ሃሳቦች

Advertisements

“የዘር ፖለቲካ ከበደኖ እስከ ቡራዩ!” በያሬድ ሃይለማሪያም

እንዴት አንድ ሃገር ከሁለት አስርት አመታት በኋላም ተመሳሳይ ዘር ላይ ያነጣጠረን ጥቃት ልታስተናግድ ቻለች? ይህን ጥያቄ የማቀርበው በዘር ላይ የተመሰረተውን ፖለቲካ አትንኩብን እያሉ ለሚጮኹ እና የትላንቱን የቡራዩን ጭፍጨፋ ከዘር ጋር እንዳልተያያዘ አድርጎ ለመሸፋፈን የሚደረገው ሙከራ አግባብ አለመሆኑን ለማሳወቅም ነው። መወገዝ የሚገባው ነገር በቅጡ ሳይጋነን እና ሳይቀባባ መወገዝ አለበት። መሬት ላይ ሕዝብ እያለቀ በሶሻል ሚዲያ ስለሚነገረው … Continue reading “የዘር ፖለቲካ ከበደኖ እስከ ቡራዩ!” በያሬድ ሃይለማሪያም

ከደ/አፍሪካ- ኢትዮጵያ፡ አፓርታይድ ሰው “ጨፍጭፎ” ይመጣል፣ ሕዝብ “አጨፋጭፎ” ይሄዳል!

ህወሓት በኢትዮጵያ ላይ የዘረጋው የአፓርታይድ ስርዓት እና በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት ከአመሰራረታቸው ጀምሮ ፍፁም ተመሳሳይ ናቸው። በሁለቱም ሀገራት የአፓርታይድ ስርኣት የመሰረቱት የፖለቲካ ቡድኖች “የሰቆቃ ልጆች” ናቸው። እነዚህ የሰቆቃ ልጆች ከዚህ ቀደም በህዝባቸው ላይ የተፈፀመን አሰቃቂ ጭፍጨፋ መነሻ በማድረግ ሌሎችን በብሔር፥ ቋንቋ፥ ጎሳ፥ … በመከፋፈል የራሳቸውን የስልጣን የበላይነት እና የኢኮኖሚ ብዝበዛ ለማስቀጠል ጥረት የሚያደርጉ ናቸው። … Continue reading ከደ/አፍሪካ- ኢትዮጵያ፡ አፓርታይድ ሰው “ጨፍጭፎ” ይመጣል፣ ሕዝብ “አጨፋጭፎ” ይሄዳል!

 ቤንሻንጉል ጉሙዝ- የሴረኞች የትግል ሜዳ

የክልሉ እዉነታዎች የቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል በብሄሮች ስብጥር ኢትዮጵያ ዉስጥ ቀዳሚ ደረጃ ላይ ትቀመጣለች፡፡ ከአጠቃላይ ነዋሪዎች የክልሉ አምስቱ ብሄረሰቦች 57.5% ሲይዙ ሌሎች ኢትዮጵያን 41.5% ናቸዉ፡፡ ከዚህ ዉስጥ ዋነኞቹ በርታ 25.9%፤ አማራ 21.25%፤ ጉሙዝ 21.11%፤ ኦሮሞ 13.32%፤ ሺናሻ 7.6%፤ማኦ 1.9%፤ ኮሞ0.96% ይወክላሉ፡፡ በጥቅሉ ከ70 በላይ ብሄረሰቦች ክልሉ ዉስጥ ይኖራሉ፡፡ የሀይማኖት ሰበጥሩን ስናይ እንደዛወ ነዉ፡፡ ክርስቲያን 45% ሙስሊም … Continue reading  ቤንሻንጉል ጉሙዝ- የሴረኞች የትግል ሜዳ

ደቡብ አፍሪካና ኢትዮጵያ፦ አፓርታይድ ሲኖር ጭቆና ይፈፅማል፣ ሲወድቅ ግጭት ይቀሰቅሳል!

ከአስር ወራት በፊት “አዎ…ኢትዮጲያ እርስ-በእርስ ግጭትና ዕልቂት እያመራች ነው” በሚል ርዕስ አንድ ፅሁፍ አውጥቼ ነበር። ይህ ፅሁፍ በተለያዩ የሀገሪቱ አከባቢዎች ቅጭትና አለመረጋጋት የተቀሰቀሰበትን ምክንያት አስመልክቶ ትንታኔ የሚሰጥ ነው። በተመሳሳይ ሰሞኑን በተለያዩ የሀገሪቱ አከባቢዎች ግጭትና ሁከት ተቀስቅሷል። በዚህም በዜጎች ሕይወትና ንብረት ላይ ጉዳት እየደረሰ ይገኛል። “ለዚህ መነሻ ምክንያቱ ምንድነው?” በሚል አንድ ፅሁፍ ለመፃፍ ስዘጋጅ ከአስር ወራት … Continue reading ደቡብ አፍሪካና ኢትዮጵያ፦ አፓርታይድ ሲኖር ጭቆና ይፈፅማል፣ ሲወድቅ ግጭት ይቀሰቅሳል!

የደቡብ ክልል የፌዴራል መዋቅር፡ የህወሃት ቁማርና ቀመር

በኢትዮጲያ የፌዴራል ስርአት ትልቁ አጨቃጫቂ ጉዳይ የደቡብ ብ/ብ/ህ/ክልል ጉዳይ ነው፡፡ የደ/ብ/ብ/ህ ክልል ከአጠቃላይ በሀገሪቱ ከሚገኙ 80 በላይ ብሔረሰቦች ከ70 ፐርሰንት በላይ የሚሆኑ ብሔረሰቦችን የያዘ ክልል ነው፡፡ የክልሉን አወቃቀር በተመለከተ ኢህአዴግ ላለፉት አመታት አጥጋቢ ምክንያት መስጠት አቅቶት በፕሮፖጋንዳ ብቻ የታጠረ መልስ ሲሰጥ ቆይቷል፡፡ ዶ/ር መራራ ጉዲና ‘’Ethiopia competing ethnic nationalism and the quest for democracy’’ በሚለው … Continue reading የደቡብ ክልል የፌዴራል መዋቅር፡ የህወሃት ቁማርና ቀመር

ከሰሞኑ ግጭትና አለመረጋጋት በስተጀርባ የህወሓት እጅ አለበት!

አንዳንድ ግዜ በጣም ግራ የሚያጋቡ ፖለቲካዊ ክስተቶች ይከሰታሉ። ፍፁም ያልተጠበቁ በመሆናቸው የተከሰቱበትን ምክንያትና የሚያስከትሉትን አሉታዊና አዎንታዊ ተፅዕኖ በቀላሉ መገመት አስቸጋሪ ይሆናል። እንዲህ ያሉ ፖለቲካዊ ክስተቶችን መንስዔና ውጤት ለመረዳት ዝርዝር መረጃዎችን ከማሰባሰብና በተጨማሪ ከመሰረታዊ የፖለቲካ መርህ አንፃር መመልከት ያስፈልጋል። ለምሳሌ ባለፉት ጥቂት ቀናት በደቡብ ክልል ዲላ፣ ሐዋሳ፥ ወልቂጤ፥… ወዘተ በመሳሰሉ ከተሞች ያልተጠበቀ ግጭትና አለመረጋጋት ተከስቷል። አብዛኞቻችን … Continue reading ከሰሞኑ ግጭትና አለመረጋጋት በስተጀርባ የህወሓት እጅ አለበት!

የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን) ከየትና እንዴት መጣ?

ሰሞኑን የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን) የተሰኘው አዲስ የፖለቲካ ፓርቲ መመስረቱን ተከትሎ በአንዳንድ የአማራና ኦሮሞ ልሂቃን፣ እንዲሁም የአንድነት አቀንቃኝ በሆኑ ወገኖች መካከል አላስፈላጊ እሰጣ-ገባ እየተካሄደ ነው። ራሴን ማጋነን አይሁንብኝና፤ የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ የሚባል ፓርቲን ስለማቋቋም ሳይነሳ፣ ኦቦ ለማ መገርሳ ወደ ባህር ዳር መሄድ ሳያሰብ፣ የኦሮማራ ጥምረትና ትብብር ሳይጀመር፣… ከሁለት አመት በፊት ከታች በምስሉ ላይ በተገለፀው መልኩ … Continue reading የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን) ከየትና እንዴት መጣ?

Ethnicity could be everything in Ethiopian Politics

By Mulugeta B. Teferi The Origin For an Ethiopian-Nationalist Ethnic Politics or the politics of nationalities is a curse sowed by the mass-produced first generation of ‘Educated Ethiopians’, who were the product of both Menelek’s and Haile-Silassie’s effort of ‘Modernizing Ethiopia’ through western education. As something introduced by a generation which is now fading away … Continue reading Ethnicity could be everything in Ethiopian Politics

በወልደያ ከተማ የተከሰተው “የብሔር ጥቃት” ወይስ “የቡድን  ግጭት”? ምክንያቱስ? 

በVOA ራዲዮ የአማርኛ ክፍል ያቀረበውን ልዩ ዝግጅት ይህን ማያያዣ በመጫን ያዳምጡ!(https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1461447137257935&id=100001779897567)